Instytut Architektury i Urbanistyki, Politechnika Łódzka

Małgorzata Hanzl

Rozprawa Doktorska

NOWE MOŻLIWOŚCI UDZIAŁU MIESZKAŃCÓW MIASTA
W PLANOWANIU PRZESTRZENNYM
JAKO WYNIK WYKORZYSTANIA WSPÓŁCZESNYCH
TECHNIK KOMPUTEROWYCH

Promotor: prof. dr hab. inż. arch. Stefan Wrona

Spis Treści

1 Wstęp  6

1.1 Wybór tematu  6

1.2 Cel i zakres pracy  8

1.3 Teza pracy  10

1.4 Wyjaśnienie stosowanych pojęć  10

1.5 Metoda badań  13

1.6 Układ pracy  13

1.7 Charakterystyka źródeł 14

2 Teoria i praktyka uczestnictwa społecznego w planowaniu  16

2.1 Geneza partycypacji społecznej 16

2.2 Uczestnictwo społeczne w planowaniu w czasach współczesnych  21

2.3 Formy udziału mieszkańców w planowaniu przestrzennym   28

2.3.1 Statutowe formy partycypacji. 28

2.3.2 Techniki edukacyjne i badania opinii publicznej 32

2.3.3 Współczesne metody uczestnictwa - nowy paradygmat partycypacji 33

2.4 Podsumowanie. Zalecenia dotyczące udziału mieszkańców w planowaniu  36

3 Udział obywateli w planowaniu przestrzennym w Polsce  40

3.1 Planowanie przestrzenne na szczeblu gminnym   40

3.1.1 Opracowania planistyczne w gminie. 40

3.1.2 Analiza „Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym” pod kątem udziału mieszkańców w planowaniu. 42

3.2 Tradycje uczestnictwa społecznego w planowaniu przestrzennym w Polsce  46

3.2.1 Społeczeństwo obywatelskie w Polsce. 46

3.2.2 Charakterystyka przyczyn obojętności na sprawy przestrzeni w Polsce  49

3.2.3 Kształtowanie się idei uczestnictwa społecznego w planowaniu w Polsce  52

3.2.4 Ewolucja społecznej roli architekta i urbanisty  53

3.3 Podsumowanie. Uczestnictwo społeczne w polskiej praktyce planistycznej. 54

4 Społeczeństwo Informacyjne w procesie uczestnictwa w planowaniu przestrzennym   57

4.1 Definicje pojęć: informacja, społeczeństwo informacyjne. 57

4.2 Proces tworzenia się społeczeństwa informacyjnego  59

4.2.1 Rozwój technologii przekazywania informacji 59

4.2.2 Aktualny stan zaawansowania rozwoju SI 60

4.2.3 Zjawiska towarzyszące rozwojowi telematyki 64

4.3 Prawne aspekty przepływu informacji w Polsce  68

4.4 E-administracja i jej rozwój w Polsce  70

4.5 Podsumowanie. Współczesne przestrzenie publiczne: przestrzeń rzeczywista i przestrzeń wirtualna  74

5 Obraz miasta jako nośnik informacji w procesie planowania  77

5.1 Teoria planowania informacyjnego. 78

5.2 Obraz miasta w świadomości mieszkańców   79

5.3 Odwzorowania miasta - rodzaje i  zadania  81

5.3.1 Mapy i plany – definicje  81

5.3.2 Modele miast – rodzaje i sposoby zastosowań  83

5.4 Baza danych o mieście jako podstawa planowania przestrzennego  85

5.5 Modele 3D - metody  tworzenia, przykłady zastosowań  95

5.5.1 Sposoby tworzenia  96

5.5.2 Przykłady trójwymiarowych modeli miast 100

5.6 Możliwości udziału mieszkańców w gromadzeniu danych o mieście. 103

5.7 Podsumowanie. Rola modeli miast w procesie planowania  105

6 Nowe technologie informacyjne i wynikające z nich możliwości dialogu z mieszkańcami miasta  108

6.1 Rola nowych technologii informacyjnych w planowaniu urbanistycznym. 108

6.1.1 Typologia partycypacji sieciowej. 108

6.1.2 Zasady skutecznego informowania  112

6.2 Formy prezentacji modeli urbanistycznych na stronach WWW    113

6.2.1 Sposoby prezentacji modeli 3D. 113

6.2.2 Systemy Informacji Przestrzennej w sieci (PPGIS) 116

6.3 Gry jako narzędzie w  planowaniu przestrzennym   118

6.3.1 Technologia gier jako medium komunikacji 119

6.3.2 Gry symulacyjne  121

6.4 Przykłady zastosowań nowych technologii informacyjnych w planowaniu urbanistycznym z udziałem mieszkańców   122

6.5 Możliwości zastosowania technologii Augmented Reality  143

6.6 Podsumowanie. Propozycje metod planowania uczestniczącego z wykorzystaniem technologii informacyjnych  145

7 Wnioski 152

7.1 Możliwości oraz korzyści wynikające z uczestnictwa społecznego z wykorzystaniem nowych mediów   152

7.2 Charakterystyka uwarunkowań uczestnictwa społecznego w Polsce oraz omówienie wyników ankiety  155

7.3 Ograniczenia uczestnictwa społecznego w planowaniu z wykorzystaniem nowych mediów   156

7.4 Propozycje metod planowania z wykorzystaniem nowych mediów   158

7.5 Wnioski teoretyczne oraz propozycje dalszych prac badawczych  159

8 BIBLIOGRAFIA   162

9 ANEKSY                            . 177

Aneks 1: Ankieta - Metody prezentacji informacji w planowaniu  178

Aneks 2: Wyciąg z przepisów prawa  209

Spis rysunków   211

Spis tabel 215